marketingfutbol.club bonus veren siteler bahis siteleri
Bugun...
Bizi izleyin:


Tuygan Çalıkoğlu


Facebookta Paylaş









"Bin Doğru Adım Bir Yanlış Adımı Düzeltemez”
Tarih: 12-12-2021 09:49:00 Güncelleme: 12-12-2021 09:49:00


Türkiye’nin en saygın ekonomistlerinin başında gelen Mahfi Eğilmez,geçen haftaki makalesinde yukarıdaki Çin atasözüne yer verdi. Nedeni, Merkez Bankası’nın yanlış faiz politikası sonucunda milyarlarca doları piyasaya sürerek kuru tutmaya çalışması. Eğilmez ”Rezervler bu uğurda harcandı ve hala ders çıkarılamadı” diyor. Erdoğan’ın iktisat teorisi haline getirmek istediği ve uğrunda milyarlarca doların yok olmasına sebep olan “Faiz neden, enflasyon sonuçtur” iddiası için de çarpıcı bir açıklama yapıyor. Erdoğan’ın bu iddiasının doğru olabilmesi için, cümlenin başına “düşük” eklenmesi gerektiğini söylüyor, yani “Düşük faiz neden, enflasyon sonuçtur.”

 

Türkiye 1994 krizi ile büyük bir bedel ödedi ve IMF’nin kapısını çalmak zorunda kaldı. Nedeni, bugün Erdoğan’ın dillendirdiği ve iktisat biliminde karşılığı olmayan “faiz neden enflasyon sonuçtur” iddiasının ilk kez denenmesiydi. Bu nedenle Hazine iç borçlanma ihaleleri de arka arkaya iptal edildi. Krizden çıkmanın faturası uçuşa geçen faizler oldu. Türkiye’nin, derin yoksulluğa yol açan bu “iktisat tezini” asla bir daha aklına bile getirmeyeceği beklenirken, Erdoğan yeniden hayata geçirmeye kalktı. MB, Erdoğan’ın bu açıklamaları doğrultusunda, Eylül ayından bu yana faizleri indiriyor, ancak enflasyon beklendiği gibi düşmüyor, tam tersine yükseliyor. TÜİK kafasına göre belirlediği enflasyonu,Kasım ayı itibarıyla yıllık yüzde 21,31 olarak açıklarken, Enflasyon Araştırma Grubu ENA Grup gerçek enflasyonu yüzde 58,65 olarak hesaplıyor.Dünyanın önde gelen gazeteleri; Türk Lirası’nın“kaya gibi”sert bir şeklide düşerek, “yerlerde süründüğü” haberlerini yapıyorlar. Wall Street Journal“ Bu ekonomik kriz çok farklı” başlıklımakalesi ile gündemi resmen salladı; “Milyonlarca Türk’ü orta sınıf konumuna yükselten yirmi yıllık patlama, insanların indirimli ekmek için sıraya girdiği, et tüketiminin çok azaldığı ve daha iyi bir yaşam için Avrupa’ya kaçtığı bir parasal krize dönüşüyor”.  Gazete yüksek enflasyon rakamlarına rağmen, düşürülen faiz oranları nedeniyle Cumhurbaşkanı Erdoğan’a itiraz edecek kimsenin artık kalmadığının altını çiziyor. BU arada Hazine Müsteşarı, IMF ve Dünya Bankası eski yetkilisi, DEVA Partisi Ekonomi ve Finans Politikaları Başkanı olan İbrahim Çanakçı’nın şu sözlerinede yer veriyor; “Bu sefer insanlar görüyor. Bütün kurumlar, tüm bürokratlar, tüm bakanlar Erdoğan’ın emrinde. Suçlayacak başka kimse yok.”

 

Hatırlarsak, MB politika faizini Eylül ayında yüzde 18’e indirmişti. Sonrasındaki olumsuz gelişmelere ve yapılan uyarılara hiç kulak asmadı ve faizi indirmeye devam etti. Sonuç ortada; kur fırladı, enflasyon tavan yaptı. Mahfi Eğilmez’in çalışması olan aşağıdaki tablo, MB’nın faiz indirme sürecinin, dolar kurunu ve enflasyonu ne hale getirdiğini çok açık gösteriyor.

Tabloda görüldüğü gibi; faiz değişmezse kurda kayda değer bir hareketlenme olmuyor, ancak enflasyon artıyor. Eylül ayında MB’nın faiz indirmesi sonrasında ise, enflasyon tırmanışa geçiyor. Ortaya, kur ve enflasyonun birlikte arttığı bir kısır döngü çıkıyor.

 

Erdoğan’ın açıklaması doğrultusunda MB’nın aldığı faizi düşürme kararları, ekonomi ile birlikte Ak Parti’yi de zora soktu.  Ak Parti MKYK üyesi Şamil Tayyar bankacılık ve kredi işlemlerindeki faiz oranlarıyla ilgili, üstü kapalı da olsa Erdoğan’a sitemde bulundu. Faiz indirimlerinin işlemlere yansımaması üzerine Tayyar; “Kur dayağı yiyoruz… Ama yansımıyor” ifadelerini kullandı. Tayyar’ın sözleri aynen şöyle:”Uğruna ‘kur dayağı’ yediğimiz politika faizindeki indirim, ne yazık ki bankacılık/ kredi işlemlerine yansımıyor. Sigorta/ dosya masrafı gibi kalemlerle kredi faizi (Konut hariç) yıllık yüzde 20’nin üzerinde. Bu kritik süreçte el atılması gereken mevzu da budur.” Tayyar’ın ifadesinde eksik kalan yerleri de ben tamamlayayım. Uygulamada kredi faizlerinin nihai maliyeti yüzde 20’nin çok üzerine, yüzde 27’lere kadar çıkabiliyor. Bu arada düşük konut kredisini sadece kamu bankaları veriyor, ancakbazıları kredi karşılığında vadesiz hesaplarda para tutmayı şart koşuyor, bunun pazarlığını yapıyor. Gerçek enflasyonun yüzde 58,65 olarak hesaplandığı bir ortamda, kamu bankalarının zararlarını minimize etmek içinbu yola tevessül etmeleri de anlaşılabilir bir durum. Tabi ki, hiç etik bir davranış değil.

Sonuç olarak; bu faiz indirimlerinin bırakın ekonomiyi canlandırmayı, enflasyonu azdırmaktan, kuru fırlatmaktan başka bir işe yaramadığı çok açık bir gerçek. Vatandaşaptal değil, ne olup bittiğini çok iyi görüyor veseçim sandığının önüne gelmesini bekliyor. Pek çok sorunun yanında bu konu da konuşuluyor sokakta, işyerlerinde. Çaresizlik, umutsuzluk, kaygı ve korku bu nedenle giderek artıyor. Halk resmen açlık noktasına geldi.İnsanlar 50 kuruş indirimle alabilmek için “ekmek kuyruğunda”beklerken, lüks restoranlar ağzına kadar dolu. Pek çok kafeterya ve restoran, kira gibi büyüklüğe ulaşan “elektrik ve doğal gaz” faturalarını nasıl ödeyeceğini kara, kara düşünürken, bu lüks restoranları kimler, hangi paralarla dolduruyor? Son yıllardaki “ödemeler dengesine” baktığımızda, yüksek miktarlı artı eksi işaretli “net hata ve noksan” kalemi görüyoruz. Bunlar kayıt dışı döviz girişleri. Sadece geçen Ağustos ayında, net hata noksanda 4,45 milyar dolarlık giriş izlendi. 1998’den beri kaydedilmiş en yüksek giriş bu. Ciddi paralar giriyor Türkiye’ye kaynağı belli olmayan, bu paraların sahipleri kimler? Nerede ve nasıl kazanmışlar? Hatırlarsak, geçtiğimiz Ekim ayında Türkiye “Gri Liste ”ye alındı. Nedeni, Kara Paranın Aklanmasına Yönelik Mali Eylem Görev Gücü’nün (FATF), kara para aklama ve terörün finansmanı ile mücadele yaklaşımında Türkiye’yi yetersiz bulması. Üstelik Türkiye FATF’ a 1991 yılından bu yana üye. FATF’ın 2019’da yayınladığı raporda, Türkiye için yaptığı önerilerin yerine getirilmemesinin, kısa ve orta vadede çok ciddi sonuçlar doğuracağı uyarısı yaptığının daaltını çizelim. Yani, bu kararın çıkacağı üç yıl önceden belliydi.

 

Tekrar yanlış faiz politikasına dönersek; sadece kuru tutmak için bugüne dek piyasaya milyarlarca doları düşük kurdan sattık ve satmaya devam ediyoruz. Bu paralar halkın parası, halkın geleceği. Mahfi Eğilmez’in hatırlattığı “Bin doğru adım bir yanlış adımı düzeltemez” atasözü bizi yeniden düşünmeye sevk etmeli. Efsane haline gelen “128 milyar dolar” tüketilen MB rezervlerinin sadece bir bölümü. Ne içinbu rezervleri bitirdik? Kuru sabit tutmak uğruna. Peki, tutabildik mi? Hayır. O halde neden yanlışta ısrar ediyoruz? Bu yazımı kaleme aldığım 10 Aralık saat 15.40’dadolar14,00lirayı test etti ve MB’nın emanet paralarla müdahalesi geldi. Ancak hiçbir işe yaramadı, dolar 13,90’larda seyrediyor. Üstelik Eylül ayındadolarortalaması 8,55lira idi veAralık ayının yarısına bile gelmeden dolar yüzde 60’ın üzerindeartmış durumda.Bunun anlamı; halkın çok büyük bir bölümünün derin bir yoksulluğa girerken, çok küçük bir azınlığın ise servetlerine servet katması. Dahası, ülke risk primimiz (CDS) 537’ye yükselmiş durumda ve dünyanın en riskli üç ülkesinden biri olduk. Riskimiz yüksek olduğundan, dolar bazında yüzde 7’lerle borçlanabiliyoruz. Ak Parti yanlış ekonomi politikaları nedeniyle, dünyada benzeri olamayan çok yüksek bir faizle Türkiye’yi borçlandırıyor. Üstelik daha iki yıl önce bu oran yüzde 1,5- 2’lerdeyken bu noktaya geldik. Ne yazık ki dünyanın çöken ekonomileriyle aynı kategorideyer alıyorTürkiye ekonomisi.Bu kabul edilebilir ve sürdürülebilir bir durum değil.Hep birlikte Türkiye’yi bu noktaya getiren nedenleri sorgulamamız gerek. Ben, kendi adıma, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı sıfatıyla,Ak Parti iktidarına sormak istiyoum; Ne zaman vazgeçeceksiniz yeni riskler almaktan? Doğru adımı atmak için daha ne olmasını bekliyorsunuz?

 

Tuygan ÇALIKOĞLU



Bu yazı 11280 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
FOTO GALERİ
  • Bebişler
    Bebişler
  • Yurdum İnsanı
    Yurdum İnsanı
  • FANTASTİK
    FANTASTİK
  • ATATÜRK
    ATATÜRK
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Çanakkale 2015 Tanıtım Filmi
    Çanakkale 2015 Tanıtım Filmi
  • Barışın ve Özgürlüklerin Kenti "Çanakkale"
    Barışın ve Özgürlüklerin Kenti
  • TSK'dan Muhteşem Çanakkale Türküsü
    TSK'dan Muhteşem Çanakkale Türküsü
  • Çanakkale Gangnam Style
    Çanakkale Gangnam Style
  • HASTANEDEN KAÇIRILAN BEBEK BULUNDU
    HASTANEDEN KAÇIRILAN BEBEK BULUNDU
  • CEPA AVM'de Çanakkale Türküsü
    CEPA AVM'de Çanakkale Türküsü
VİDEO GALERİ
YUKARI